dilimin ucunda kelimeler bir türlü söyleyemiyorum


Bir dile yabancılaşmak, o dilin kelimelerini bizim için daha görünür yapıyor. Hele de yabancılaştığımız kendi anadilimizse.  Bugün, Türkçe’nin tüm bağlaçlarının, konuşurken özensizce ağzımdan çıkan, ömrümde milyonlarca kez kullandığım kelimelerin, dilimde kapladığı hacmi fark ettim. Kelimelerin, işaretlerin birleşmesiyle oluşan fiziki sınırı gibi; anlam düzeyinde de içinde geçtiği konuya, yankılandığı zihne göre değişken sınırları var.  Durup durup yine nerden mi geldim “kelimeler” konusuna? Anadilimde derdimi anlatmak için  hepi topu dört cümleyi yarım saat boyunca bir araya toplayamayınca, yol kendiliğinden buraya çıktı. Yaptığım işin gereği, uzun yıllardır iş dilim İngilizce, nadiren bir iş yazışmasını, bugün olduğu gibi, Türkçe yapmam gerekiyor. Sabah dokuz, akşam altı etrafımda ve zihnimde nezaket cümleleri, konuyu uzatmak için laf kalabalıkları, imalar, tartışmalar, restleşmeler, kutlamalar, teklifler, sözleşmeler; gündelik dilden uzak, kalıp cümlelerin, hukuki veya ticari sözlerin Ingilizcesi…  Yani, iş söz konusuysa, aklıma üşüşen her şey İngilizce. Ayda yılda bir, mecburen Türkçe yazışmak zorunda kaldığımda, aniden zihnim kuruyor; dilsiz, sözsüz, kabustaymışım da bir türlü sesim çıkmıyormuş gibi kala kalıyorum. Sonra gündelik konuşma ritminde Türkçe sözler dökülüyor. Bu defa da  gündelik dille, iş dili arasındaki sınırda dolaşmaya başlıyorum. Belirtmek, mümkün, için, çünkü, değer, sunmak, ortalama, bilmek, aslında… Anlatacaklarımı tam anlatmak, bu arada samimiyle mesafeli arasında bir yerde durmak, bir sonraki adım için açık alan bırakmak ve bunların hepsini birden yabancılaştığım anadilinde  yapmak.
İnsanın kendini, tam da istediği gibi ifade edebilmesi ne kadar değerli. Belki de sesimizin çıkmadığı kabuslar, kendimizi doğru ve apaçık anlatamadığımızın bilinçaltımızdaki yankısıdır, ne dersiniz?
İlhan Berk, sözcükler üstüne düşüncelerini paylaştığı ve YKY’den Logos adıyla çıkan kitabının 31. sayfasında sözcükler şiir dilinin dışında hiç bir yerde sahiliğini koruyamaz diyor.
“Sözcükler yerinden oynatılıp dünya yolculuğuna başladıklarında yarış atlarına dönerler, her yeri, her şeyi talan ederler. Dünyada olduklarını da böyle anlarlar. Bu elbet onlar için büyük bir şeydir. Gördükleri, dokundukları, kokladıkları her şeyin de ıssı kesilirler. Böyle nice şey de kimliklerine daha bir kavuşur, daha bir kendi olur. Sözcükler bu yolculuğun sonunda hem büyümüşler, hem de zenginleşmişlerdir.
Öte yandan, sözcüklerin bu serüvenine yalnız şairler, yalnız onlar kuşkuyla bakarlar. Bu da şairlerin sözcüklerin ilk haline olan düşkünlüğüyle açıklanabilir ancak. Sözcüklerin ham hali onlar için neredeyse her şeydir. Şiirin asıl orda yuvalandığını, asıl sahiliğin de orda çöreklendiğini saptamışlardır çünkü. Sözcükler dünyayla haşır neşir olmuşlar, yeni anlamlar, yeni duyarlıklar kazanmışlardır ama, zedelenmiş, yıpranmış; zamanla kimlikleri de değişmiş, kemikleşmişlerdir de. Dünyaya ilk geldikleri gibi değildirler artık: takmış, takıştırmış, türlü kılıklara girip çıkmışlardır. Soy kütükleri dumura uğramış, asıl da sahiliklerini yitirmişlerdir. Bunun sonunda da kökenleri grileşmiştir: Şiir dilinin dışına çıkmışlardır. Şiir dilini, yazının öbür türlerinden ayıran da şairin bu köktenci tavrıdır. Bir şeyi daha bilirler: sözcüklerin asıl zenginliği bu el değmemişliğinde, hamlığındadır. Hem sözcükler şiir dilinin dışında başka hiçbir yerde sahiliğini koruyamazlar. Asıl da farklılıklarına (farklılık her şeydir!) varamazlar, farklılığı yaşayamazlar.”
Sözün özü, “yokluğuna dayanmak zorunda kalmak istemediğim şeyler” listeme kelimeleri de ekledim bugün.  
Müzik mi? Kelimeleri aşka bağlayan bir Sezen Aksu şarkısı olsun : Dilimin ucunda kelimeler bir türlü söyleyemiyorum, dilimin ucunda kelimeler nerden başlasam bilemiyorum” http://fizy.org/#s/1aisg7
Reklamlar
Bu yazı edebiyat, havadan sudan içinde yayınlandı ve , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s