evren deyince


“…1933 yılında Fritz Zwicky’in Caltech’de yaptığı bir gözlem de büyük şeylerin fiziğini temelden sarstı. Zwicky, Como galaksi topluluğuna bakmış ve topluluğun dış kenarında bulunan galaksilerin hızlarını kullanarak toplulukta ne kadar kütle olması gerektiğini hesaplamıştı. Böyle bir hesap fizikte son derece meşhurdur. Yeterince büyük bir nesnenin kütlesini nesenin etrafında dönen diğer nesnelerin hareketlerine bakarak basitçe bulabiliriz. Zwicky’e kadar astronomlar uzaydaki bir bölgenin kütlesini ölçmek için sadece o bölgeden gelen ışığa bakarlardı. Muzır doğa o noktada yine yapacağını yapmıştı ve Como topluluğunda harekete bakılarak bulunan kütle, ışığa bakılarak bulunan kütleden tam 400 kat daha fazla çıkmıştı. Orada daha çok kütle olmalıydı, ancak kütleden ışıık gelmediği için kütle görünmüyordu. Bu şekilde hem etrafta görünmeyip hem de kütle yaratan şeylere “karanlık madde” dendi.
Yıllar içinde pek çok gözlem karanlık madde fikrini destekledi. Ve gözlemler daima evrende bildiğimiz maddeden çok daha fazla karanlık madde olması gerektiğini işaret ediyordu. Derken evrende hangi tür maddeden ne kadar var olduğunun muhasebesini yapabilmek için bir deney geliştirildi. Deneyde kozmik mikrodalga fon ışınımı yardım edecekti. Işınımı inceleyerek evreni yorumlayacak olan bu efsanevi aletin adı Wilkinson Mikrodalga Anizotropi Probu (WMAP) idi ve 2001’de bu büyük görevle Florida’dan uzaya gönderilen WMAP ilk sonuçlarını 2003’te yayınladı. Evrenin yaklaşık %3’ü bildiğimiz maddeden, yaklaşık %27’si karanlık maddeden ve kalan %70’i de karanlık enerji denen bir başka tuhaf varlıktan oluşuyordu. Kayıtsız şartsız liderliğini ilan eden karanlık enerji, evrene negatif basınç yapan bir oluşumdur. Bu negatif basınç sayesinde evrenin genişlediği düşünülüyor.
Karanlık madde ve karanlık enerjinin gerçek doğalarının ne olduğu henüz bilinmiyor”
Kaynak: Parçacık Fiziği, En Küçüğü Keşfetme Macerası, Sezen Sekmen, ODTÜ Yayınları, sayfa 104-105  
Görsel: NASA, Arp 274 üçlü galaksisi
Reklamlar
Bu yazı hayat içinde yayınlandı ve , , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s